Kansızlık Etkileri

  

Çok iş yapmadan yoruluyor, kendinizi halsiz hissediyor; baş dönmesi, çarpıntı, üşüme hissi ve iştahsızlık şikayetlerinden yakınıyorsanız bu bulgularınızın nedeni kansızlık olabilir. Demir, folik asit ve B12 vitamini eksikliğine bağlı olarak görülebilen kansızlık tedavi edilmediği takdirde çok daha büyük sorunlara yol açabilir. Kansızlığın nedenleri ya kemik iliğinde kan yapımı (alyuvar, hemoglobin) azalmıştır veya çeşitli nedenlere bağlı olarak kan kaybı artmıştır. Kan yapımı azalmasının en sık nedenleri ise demir eksikliği, folik asit eksikliği ve vitamin B12 eksikliğidir. Kanda bulunan kırmızı kan hücreleri (eritrositler) dokulara ve hücrelere oksijen taşırlar. Bunu içlerinde bulunan hemoglobin maddesi sayesinde yaparlar. Hemoglobin aynı zamanda kana kırmızı rengini de veren maddedir. metricconverterProductID1 gram1 gram hemoglobin 1.4 mL oksijen taşır.

  Normalde kanda 13 metricconverterProductID15 gram15 gram / 100 mL hemoglobin bulunur. Kırmızı kan hücrelerinin ömürleri 4 ay kadardır. Böbreklerimizden salgılanan eritropoetin adlı hormon, kemik iliğine etki ederek, kırmızı kan hücrelerinin yapımını başlatır. Kansızlık, kan hemoglobin düzeyinde veya kırmızı kan hücreleri sayısında azalma ve sonucunda ortaya çıkan bulgulardır. Genelde başka bir hastalığın neden olduğu bir durumdur.

NEFES DARLIĞI YAPAR

  Ortaya çıkan şikayetler ve saptanan bulgular, doku ve hücrelere yetersiz oksijen taşınmasına bağlı olarak gelişmektedir. Anemili hastalarda yorgunluk, hafif çarpıntı ve nefes darlığı gelişebilir. İleri düzeyde bir anemide ise bütün bu bulgular, istirahat halinde görülmesinin yanı sıra; kulak çınlaması, baş dönmesi, baş ağrısı, uyuma güçlüğü, iştahsızlık, kilo kaybı, adet kanamaları gibi etkileri vardır.

"Kansızlık genellikle bir hastalıkmış gibi görülüyor ve eksik olan demirin yerine konarak kansızlığın giderilmesine çalışılıyor. Kansızlık aslında bir bulgu. Vücudumuzda imdat isteyen bir duruma karşı açılan bir bayrak var ve tedavi ederek siz bu bayrağı yok etmeye çalışıyorsunuz. Bu durumda hastaların çok dikkatli olmaları ve hekimlerine kansızlıklarının nedenlerini sormaları gerekiyor. Kansızlık genellikle masum sebeplerle ortaya çıkmıyor. Bu nedenle toplumun dikkatini bu noktaya çekmek gerekiyor".

Kansızlık çabuk yorulma, halsizlik, nefes darlığı, göğüs ağrısıyla kendini gösteriyor. Hastanın muayenesinde ciltte solukluk, kalp yetmezliği, nefes darlığı ve kalp ritim bozukluğu saptanabiliyor. Kansızlığın en sık karşılaşılan nedenleri arasında demir eksikliği yer alıyor. Bunun yanında kronik bazı hastalıklarda, diğer vitamin eksikliklerinde kemik iliğinin hastalıkları ve genetik kırmızı hücre yapısal hastalıkları da kansızlığa neden olabiliyor. Üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen kansızlığın demir eksikliğinden kaynaklandığını hatırlatan Doç. Dr. Saruç, kansızlığın diğer nedenlerine ilişkin şu bilgileri verdi:

"Regl dönemlerinde çok miktarda kan kaybedilmesi asıl nedeni oluşturuyor. Bundan başka mide-bağırsak sisteminin hastalıklarında ve kanserlerinde de demir eksikliği sık görüldüğü için bu olasılığın da mutlaka değerlendirilmesi gerekir. Mide ve on iki parmak bağırsağı ülserleri, gastrit, iltihabi bağırsak hastalıkları da en sık rastlanan nedenler arasında gözleniyor. Ağrı kesici kullanmak, demirden yoksun bir diyetle beslenmek, bağırsak parazitleri, demir emilim bozukluğuna neden olan bağırsak hastalıkları da demir eksikliği ve kansızlığa yol açabilir".

  Toplumlarda oldukça yaygın olarak görülen kansızlığın tedavi edilmesi değil, altta yatan nedenin bulunması gerekiyor. Bu bilgi aslında kansızlık tedavisindeki uygulama hatalarını da ortaya koyuyor. Çünkü genellikle kansızlığın ortadan kaldırması için çaba sarf edilirken, altta yatan farklı bir hastalık ilerlemesini sürdürebiliyor.

Kansızlık Belirtileri ve Tedavisi

  Kansızlık birçok nedenlerden meydana gelen bir durumdur Belirtileri genellikle aynıdır ama hastalığın ve kansızlık derecesine göre değişir Yorgunluk, zayıflık, baş dönmesi kulak çınlaması, gözlerde le­keler solgunluk ve baş ağrıları en çok görülen belirtilerdir. Eğer kanama ilerlemişse nefes darlığı, nabzın süratlenmesi, zayıfla­ması ve nihayet koma hali görülür.

  

Kansızlık Belirtileri Nelerdir?

   İnsanların vücudunda bulunan organların dokuların sürekli oksijene ihtiyacı vardır. Kanda bulunan alyuvar sayısının ya da alyuvardaki oksijen taşıyan hemoglobin molekülünün azalması halinde kansızlık ortaya çıkar. Böylelikle dokulara olması gereken ölçüde oksijen gidemez. Kansızlık sorunu bazen kötü sonuçlar ortaya çıkarabilir.

Vücutta kan kaybının çok olması halinde ya da alyuvar yapımının azalması ve yıkımının artışına neden olan bir durum ortaya çıkması durumunda anemi oluşur. Alyuvarların ana maddesi Hemoglobindir ve oksijen taşır. Hemoglobin miktarının yetersiz kalması ya da yapısında bir bozukluk olduğundan yapması gerekeni yapamaması halinde anemi meydana gelir.

Aneminin çok fazla çeşidi vardır ama büyük bir kısmı da fazla görülmez. Hemoglobin konsantrasyonunun erkekler için 14gr/dl'nin kadınlar için ise 12gr/dl'nin altına inmesi anemi olarak kabul edilir.

Belirtiler

• Tırnak dibindeki etlerin göz kapaklarının içinin dişetlerinin ve de avuç içinde bulunan çizgilernin renksiz olması

• Vücut renginin olması gerekenden daha renksiz olması ya da dudakların mor bir renk alması

• Vücut direncinin az olması ve kendini sürekli yorgun hissetmesi

• Efor sarfedilen işler yapıldığında çarpıntı olması ve nefes darlığı çekme

• Kulaklarda sürekli çınlama ve uğultu oluşumu

• Uyuşma ve karıncalanma hissini en çok da bacaklarda duyma

• Beslenirken yutmakta zorluk çekmek

• Tırnakların görünüşünde farklılıklar olması

• Kadınlarda regli düzensizlikleri

• Bacaklarda sık sık açık yaraların meydana gelmesi

• Dalak da büyüme olması

• Kalp atışlarında düzensizlik olması ve kalp sesinin değişiklik göstermesi

Kansız Kişilerde Görülebilecek Belirtileri

Yorgunluk, halsizlik,

Baş dönmesi,

Çabuk yorulma,

Solukluk,

Çalışma kapasitesinde azalma,

İştahsızlık, bazen bulantı,

Çarpıntı,

Nefes darlığı,

Üşüme hissi,

Saçlarda dökülme,

Konsantrasyon bozukluğudur.

Kansızlık Oluşumunun Etkileri

Kan Kaybı Olması

• Kan damarlarının birinin bir şekilde zarar görmesi

• Vücudun herhangi bir organında ya da başka bir yerinde sık sık kanama olması

Alyuvarların Yetersiz Olması

• Alinmasi gereken gıdaların alınmaması halinde oluşan vitamin eksikliği (vitamin B12 vitamin C folik asitdemir)

• Lösemi tumor ya da radyasyon gibi nedenlerle kemik iliğinin zarar görmesi

• Kemoterapi ilaçları gibi ilaçlar kullanımıyla kemik iliğini baskıya almak

• Kalıtsal bozukluklar

• Endokrin bozukluklar (örn; tiroid veya böbrek yetmezliği)

Alyuvarların Yüksek Miktarda Yıkıma Uğraması

Alyuvara bağlı olmayan nedenler;

• Bağ dokusu hastalıkları

• Vücuda zararlı mikropların girmesi

• Nedeni anlaşılamayan anomaliler

• Dalak anomalisi

• Fiziksel ve kimyasal oluşumlar

• Tümörün ortaya çıkması

Alyuvarın neden oldukları;

• Yetersiz enzim

• Genetik sorunlar

• Hemoglobin yapısındaki bozukluklar

• Alyuvar hücre zarında anormallikler

• Globin ve hern de anormallikler.

Hemoglobinin ana maddesi demirdir. Demir eksikliği anemisi en çok görülen anemi türüdür. Bunun oluşumunun sebepleri ise şöyle sıralanabilir:

• Besin alımında gerektiği kadar demir alınmaması.

• Barsaklarda demir emiliminin bozulması (örn; geçirilmiş mide-barsak ameliyatları sonucu)

• Kan kaybı (kadınlarda ağır geçen regli vb. gibi}

• Demir ihtiyacının artması (özellikle büyüme çağındaki çocuklarda gebelerde emziren annelerde adet görmeye başlayan kız çocuklarında)

Teşhis

Hastalığınızın anemi olduğu belirlendiyse bunun hangi çeşit anemi olduğu ve nedeni araştırılmalıdır. Kan testleri yaptırdığınızda aneminin sebebinin kan bozukluğundan mı ya da başka sebeplerden dolayı mı oluştuğunu öğrenebilirsiniz.

Tedavi

Aneminin sebebi demir eksikliği ise; vücudun neden sürekli kan kaybettiği incelenmelidir. Kanama olabilecek bütün yerler kontrol edilmeli ve gizli bir kanama olup olmadığı konusunda araştırmalar yapılmalıdır.

• Kan kaybı söz konusuysa nedeni belirlenerek tedavi yapılır.

• Demir emilim kusuru sindirim sisteminde bir bozukluk yoksa ve ağızdan alınan demire karşı bir sorun yoksa demir tabletler verilir.

• Demir tabletler ağızdan alınamıyorsa demir enjekte edilir.

Vitamin B12 ve Folik asit eksikliğine bağlı anemi görüldüğünde ise eksikliği gidermek için doktorunuz istediği şekilde takviye yapar.